Khung trời của sách


Khung trời của sách

Lê Quang Trạng


Chỗ cây bàng tán rộng, đối diện ngôi nhà thờ, có ông già ngồi lật từng trang sách cũ, như thấy mùa thu năm nào vừa mới bước ra. Chỗ ấy, mỗi sáng sớm có bà già, từ tốn xếp từng cuốn sách ra sạp. Có mấy cuốn bà chưa đọc đến, khách hỏi sách này nội dung gì, bà phải quay sang hỏi ông. Hơi điếc, nhưng khi thấy gọi, bằng ánh mắt thôi, cũng đủ làm ông già bừng tỉnh. Đôi mắt ánh lên niềm hạnh phúc, ông ngó qua tựa sách, rồi kể thao thao về cốt truyện. Có lúc, tôi nghĩ giọng điệu ấy, cảm xúc ấy không phải của một người già, mà là của người trẻ.

Bà già nói, cái tuổi hai mươi của ông đã đứng lại từ dạo ông bắt đầu bị cuốn vào cơn mê sách. Năm mươi năm, cảm giác thèm sách, ngấu nghiến sách như vẫn tuôn tràn.

Nghe ông nói về sách, cứ tưởng một vị giáo sư giảng dạy lâu năm ở một trường đại học văn khoa nào đó. Hỏi, có phải vậy không, ông già cười: “À không, trước giờ chỉ bán sách cũ thôi!”.

Lần đầu tiên tôi gặp ông là dịp Tết của năm đầu tiên bước vào đại học. Mấy ngày Tết vắng và lạnh trôi qua như mùa xuân bỏ ngỏ nơi đây. Dưới bóng cây bàng, những quyển sách được bày ra. Hai ông bà già bán sách vẫn ngồi đó trong những ngày Tết. Ông già nói chỉ có hai vợ chồng thui thủi, tết nhất ở nhà ngó nhau thì buồn lắm. Nhớ quầy, nhớ sách, nhớ những gương mặt háo hức của khách hàng khi tìm được quyển sách ưng ý, vậy nên ra đây ngó Tết thấy vui hơn ở nhà.

Ông già cười với khách, nụ cười phúc hậu, tay nâng niu quyển sách cũ ngả màu. Bà già ngồi lật mấy tờ sách bị rách, dán cẩn thận lại, từng động tác nhẹ nhàng như đang đang chạm vào báu vật. Trước mặt tôi là một dãy sách cũ, những năm tháng tưởng chừng bước qua bỗng hiện lại nơi đây trên những trang bìa. Mấy quyển sách của Nhà xuất bản Cầu Vồng (Liên Xô) nằm nghiêm trang ở hàng đầu tiên, mấy mươi năm trôi qua như vẫn còn mới đó. “Kỹ thuật in ấn lúc đó còn thô sơ, in được một quyển sách đâu phải dễ”, ông già tháo kính nhìn tôi, giọng ông trầm ấm, như những cơn gió mang tiếng chuông nhà thờ trầm lắng.

Bà già ngồi dán mấy trang sách, ngó lên nhìn tôi cười rồi nói sáng này ông chở bà trên chiếc xe đạp cọc cạch từ nhà đến quầy sách cũ, vừa chạy xe vừa nói với nhau về một người khách hôm qua tìm cuốn sách Mùa tôm mà quầy sách của ông bà không có. Phải chi có thì bán cho cậu ta để đọc, cuốn đó rất hay. Nhưng sáng ra thì thấy cuốn Mùa tôm nằm lẩn trong đống sách ở trong thùng. Ông già cứ cằn nhằn bà, sao để đó mà lại quên. Ông không tiếc vài ngàn đồng bán cuốn sách, mà tiếc là có một người cần đọc mà mình đã bỏ mất hôm qua.

Tôi lựa mấy quyển, ông già tính tiền với giá gần như cho. Ông nói sinh viên đâu có nhiều tiền nên ông bán rẻ vậy. Nhưng ông có vẻ nấn ná khi đưa sách cho tôi. Ông như muốn giữ lại, muốn nhìn “đứa bạn” mình lần nữa. Nhưng ông biết, “đứa bạn” ấy có sứ mệnh của nó. Ông biết nó cần phải đi qua thêm nhiều bàn tay, đôi mắt nữa. Ông già nói khi nghe khách hỏi về một quyển sách nào đó ông có cảm giác sung sướng như tìm được một người đồng điệu, cùng sở thích với mình. Phải chăng vì vậy mà tiệm sách của ông bà đã tồn tại ở góc đường này hơn bốn mươi năm, bất kể ngày càng ít người tìm đến. Ông bà vẫn ung dung, mỗi ngày bày ra những cuốn sách cũ, để háo hức và hạnh phúc thấy chính mình của những năm xưa, qua bàn tay nâng niu của những khách hàng mỗi lần đến tìm mua sách.


Nguồn: TBKTSG


*

để lại phản hồi