y. Sáng tác

Chuyến xe bus chiều cuối năm


Chuyến xe bus chiều cuối năm

Julia Kristeva (Bulgaria)
Ngự Bình dịch


Chuyen xe bus cuối năm

Tôi không nhận thấy có một chú nhóc đã lên ngồi cạnh mình từ lúc nào. Chuyến xe bus cuối cùng của ngày làm việc trước kỳ nghỉ mừng năm mới thật thưa thớt. Cậu bé độ 10 tuổi, chỉ đi một mình. Chiếc áo len cổ lọ màu cháo lòng quá khổ thò ra ngoài lớp áo khoác cáu bẩn. Bên dưới là chiếc quần jeans sờn phủ lên đôi giày thể thao chẳng rõ ra màu gì nữa. Chú nhóc ngồi sát phía bên phải tôi miệng cứ luôn mỉm cười… Chân thành, dễ mến cùng đôi mắt hiếu động trên khuôn mặt khôi ngô. Những ánh đèn đường bật sớm nhợt nhạt loang loáng hắt vào cửa kính xe, khiến tôi thấy đôi nét mệt mỏi trên vẻ mặt ngời sáng ấy. Chợt cậu bé chủ động bắt chuyện:

– Con đang trên đường về nhà. Cả ngày đi đây đi đó rã cả người. Từ 9 giờ sáng là con đã ra khỏi nhà rồi.

– Cả ngày ư? – Tôi ngạc nhiên – Con đi những đâu cho hết một ngày đường?

– Chẳng sót chỗ nào nữa. Khắp thành phố, qua những cao ốc mới xây, dọc các khu chợ… Con rất thích được ngắm nhìn những điều lạ. Thế mới là cuộc sống chứ!

– Được thôi, đó là do sở thích cá nhân. Nhưng con không thấy lạnh sao khi ăn mặc phong phanh như vậy?

– Lại thêm cô với câu hỏi ấu trĩ ấy nữa?! Dĩ nhiên là không rồi. Con đâu phải đứa trẻ chưa biết đi, hay ông già cần chống gậy… Chính họ mới cảm thấy lạnh. Hóa ra cô cũng thuộc tạng người đó, mũi cứ đỏ cả lên trên khuôn mặt tái mét. Bà dì con cũng vậy, rất sợ lạnh. Dì cũng tầm trạc tuổi cô… Đời là thế đấy!

– Xem ra con là một cậu bé sớm từng trải và thông minh. Thế con học lớp mấy rồi, ở trường nào? May ra có đồng nghiệp cô quen đang dạy con…

– Cũng vậy thôi. Nhưng ai lại đến lớp trong kỳ nghỉ lễ? Riêng con thì đi miết bất kể dịp nào, trước cả ngày khai giảng kia – Bạn đồng hành nhỏ tuổi bỗng nhổm dậy nhún vai và nói.

Chú nhóc đi dọc chừng nửa mét giữa hai hàng ghế, lưng quay lại phía tôi, mắt mông lung nhìn qua cửa sổ. Đứng lặng yên độ vài phút, tạo điều kiện cho tôi quan sát một cơ thể gầy yếu nhún nhường. Khi nhận ra chưa tới bến cần xuống, cậu bé quay lại chỗ ngồi. Vẻ hiếu động biến đâu mất.

– Thế cha mẹ con có lo lắm không mỗi khi con về muộn? – Tôi gặng hỏi người bạn đường nhí – Con sống ở đâu, có xa lắm không? Khi con về tới nhà thì trời tối mịt mất rồi.

– Còn vài bến nữa thôi cô ạ – Cậu bé đáp rồi nhếch mép cười – Đâu có ai ngóng chờ gì con ở chốn đìu hiu ấy. Mọi người đều quen với chuyện con về trễ rồi.

– Mọi người nào? – Tôi lại ngạc nhiên – Chẳng có bậc phụ huynh nào lại vô tâm đến thế…

– Dì và dượng ấy. Con sống với họ. Còn ba phải về quê chăm sóc ông bà, trong khi ông bà vẫn còn sức làm thêm. Ông kiêm chân bảo vệ hợp đồng, còn bà quét dọn cho một quán ăn. Đúng ra ba phải để mắt tới con như ông bà đối với ba thuở trước… Giờ đây ba chỉ ngồi trong phòng khách uống bia và xem đá bóng qua tivi, nhưng vẫn được tiếng là có hiếu nhất nhà. Vậy việc gì ba phải bận tâm đến con nữa…

Tim tôi nhói đau trước những câu trần tình của một đứa bé chưa bằng tuổi con mình. Tôi gặng hỏi thêm:

KM-Me kun-Nuoc tam Mui Gia Giao thua

– Vậy con còn mẹ không?

Thấy câu vừa thốt ra hơi vô duyên nên tôi hỏi tiếp:

– Thế mẹ con đâu?

– Mẹ đi làm xa gần nửa năm nay rồi. Dì cứ hy vọng mẹ sẽ gửi tiền về nuôi con, nhưng chẳng thấy đâu… Đời là thế đấy! Họ đã tuyên bố là chỉ “kham” nổi đứa cháu con bà chị ruột hết tuần này, bởi lo cho con họ còn trầy trật nữa là…

Cả hai chúng tôi chìm trong im lặng hồi lâu. Rồi chú nhóc bỗng bật dậy đi dọc từ đầu đến cuối xe xem có ai quen không, hòng đi cùng họ một đoạn về nhà cho đỡ sợ… Nhưng hành khách hết thảy đều lảng tránh cái nhìn của một cậu bé rách rưới. Họ quay mặt ra phía cửa sổ, thậm chí có người còn cẩn trọng dùng cả hai tay giữ chặt đồ cá nhân bên mình.

Lộ vẻ thất vọng, chú nhóc quay trở lại và ngồi xuống bên tôi… Chợt ánh mắt bạn đồng hành nhí bừng sáng, với vẻ tin tưởng thì thầm vào tai tôi:

– Cô có biết con vừa nảy ra một ý gì không? Rất hay!

– Nói đi! Cô thề sẽ giữ bí mật điều mà con sắp hé lộ.

– Con sẽ… cưa bớt một chân đi giống như dượng ấy. Trước hết nhằm loại trừ cái sở thích ham đi đó đi đây thật vô bổ, thứ nữa là dễ bề xin đồng loại rủ lòng thương hơn.

Nhưng con sẽ không cưa chân bên phải như dượng mà là chân trái, dù sao con người ta vẫn thuận bên phải hơn…

Tôi nghiêm mặt như khi đang đứng trên bục giảng:

– Cô cấm em không được làm cái trò dại dột ấy! Hãy trả lời cô đi, em học lớp mấy rồi? Hiện còn đi học hay không?

– Đi học ư, thưa cô? Em đã từng học tới bài “Nước có mùi không?”.

– Bài ấy có trong sách giáo khoa lớp 5. Tuy không phải là cô giáo dạy vật lý, nhưng cô vẫn có thể kiểm tra em về bài đó. Vậy nước có mùi gì?

– Không mùi, thưa cô! Tính chất vật lý của nước là không màu, không mùi và không vị. Tóm lại là trong nước lã chẳng có thứ mùi gì sất. Thứ nước mà em thường uống… thay đồ ăn mỗi ngày.

Tôi trố mắt ngạc nhiên:

– Em lại dám đùa bỡn với bài học về các kiến thức căn bản nữa sao?

– Không, thưa cô. Đó là sự thật. Đời là thế đấy!

Rồi cậu bé phá lên cười khoe hai hàm răng trắng bóng:

– Đúng ra, bên ngoài sách vở nó có đủ mùi hết: mùi đá núi, mùi tuyết ẩm, mùi ống cống… Nhưng em lại hằng mong thứ “nước cầm hơi” ấy có mùi bánh mì, mùi thịt nướng, hay đơn giản là mùi khói bếp cũng được.

Tôi bất giác nín lặng không thốt ra lời. Hoàn cảnh oái oăm của bạn đồng hành tuy nhỏ tuổi, nhưng có nếp suy nghĩ rất người lớn đã đẩy tôi vào thế khó xử. Cả hai chúng tôi lại yên lặng hồi lâu, mỗi người theo đuổi ý nghĩ riêng… Nội tâm tôi giằng xé. Tôi cần phải biết tên tuổi cùng địa chỉ của chú bé thất học, rồi làm đơn xin cho em vào trường nuôi dạy trẻ cơ nhỡ. Nhưng trước mắt lúc này chỉ còn cách duy nhất mong an ủi phần nào thân phận bạn đồng hành nhí. Tôi quyết định thò tay vào xắc, run run lôi hết khoản tiền thưởng Tết vừa nhận hồi chiều ra, rồi dúi qua người cậu bé.

Chú nhóc nhìn tôi vẻ bối rối, nhưng chẳng hề đưa tay ra như vốn thấy ở những đứa trẻ bắt buộc phải hành nghề ăn xin. Nó nhìn thẳng vào mắt tôi, còn miệng không ngớt lắp bắp:

– … Xin đừng làm vậy… Thưa cô giáo… Đơn giản con chỉ muốn thổ lộ tâm can cùng cô, bởi đa phần những người lạ trên xe bus đều rất khó bắt chuyện… Xin chớ có hiểu nhầm… Đời là thế…

Tiếng xe giảm tốc chuẩn bị dừng, chú nhóc vội bật dậy lách qua nhiều người đứng trước cửa để xuống đường.

Tôi thẫn thờ ngồi lại, vì chẳng kịp nói lời từ biệt kèm lời chúc năm mới nữa rồi.

***

 

Nữ Văn Sĩ Nổi Tiếng Người Bulgaria Gốc Pháp Julia Kristeva Sinh Ngày 24-6-1941 Tại Thành Phố Sliven, Miền Trung Bulgaria, Là Một Cây Bút Lão Luyện Trong Nhiều Lĩnh Vực Tiểu Thuyết, Truyện Ngắn, Phê Bình Văn Học, Ngôn Ngữ Học, Triết Học, Bảo Vệ Quyền Của Phụ Nữ Và Trẻ Em… Bà Đã Được Tặng Giải Thưởng Holberg Prize Về Văn Học – Nghệ Thuật Năm 2004 Của Chính Phủ Na Uy Và Giải Thưởng Hannah Arendt Prize Năm 2006 Của Đức.


Nguồn: Tuần Báo Văn Nghệ TpHCM


*

Advertisements
Edu-Lãnh đạo kiệt xuất

Gửi phản hồi