[Cổ học tinh hoa] Khổ thân làm việc nghĩa


[Cổ học tinh hoa]

Khổ thân làm việc nghĩa


nhatbook-Cổ học tinh hoa

Mặc Tử ở nước Lỗ sang nước Tề, qua nhà người bạn cũ, vào chơi. Người bạn nói chuyện với Mặc Tử rằng: “Bây giờ thiên hạ ai còn thiết đến việc “nghĩa”, một mình ông tự khổ thân để làm việc nghĩa, thì có thấm vào đâu! Chẳng  thà  thôi đi có hơn không?  – Mặc Tử nói: “Bây giờ có người ở đây, nhà mười đứa con, một đứa cày, chín đứa ngồi ăn không, thì đứa cày chẳng nên càng chăm cày hơn lên ư? Tại sao thế?

Tại đứa ăn không nhiều, đứa đi cày ít. Bây giờ thiên hạ chẳng ai chịu làm việc nghĩa, thì ông phải biết khuyên tôi càng làm lắm mới phải, có đâu lại ngăn tôi như thế!”

GIẢI NGHĨA

Mặc  Tử:  tên  sách  của Mặc Địch  soạn,  chủ  nghĩa  là  kiêm  ái  yêu người như yêu mình cũng gần giống chủ nghĩa của đạo Cơ Đốc và đạo Thích Ca.

Tề: một nước chư hầu lớn, thời Xuân Thu Chiến Quốc, cũng ở vào địa phận tỉnh Sơn Đông bây giờ.

Nghĩa: việc phải, việc hay mà người ta nên làm.

Tự khổ thân: tự mình làm cho mình khóc nhọc vất vả.

LỜI BÀN

Trong khi nhân tâm thế đạo suy đồi, mình là người còn đứng vững được,  thì sao  lại chịu suy đồi với  thiên hạ cho cùng  trôi một  loạt. Vì nếu ai cũng như thế cả, thì còn đâu là người cảnh tỉnh được kẻ u mê để duy trì lấy nhân tâm thế đạo nữa? Cho nên những người thức thời, có chí, dù ở vào cái đời biến loạn đến đâu, cũng không chịu đắm đuối vào cái  bất  nghĩa,  khác  nào  như:  cây  tòng,  cây  bách, mùa  đông  sương tuyết, mà vẫn xanh, như  con gà  trống, mưa gió  tối  tăm mà vẫn gáy.

Những bậc ấy chẳng những thế mà thôi, lại còn đem bao nhiêu tinh lực âm  trí ra, cố gắng giữ  lấy phong hóa mà dìu dắt, mà đưa đường cho những kẻ u mê đắm đuối. Như Mặc Tử đây, cho là đời là suy biến, coi sự làm việc “Nghĩa”, sự cổ động việc nghĩa như cái chức vụ của mình phải làm, thực là người có công với loài người vậy.


Nguồn: Cổ Học Tinh Hoa, Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc


*

để lại phản hồi